Opinie
Leiden of Begeleiden
Ik kom net terug van een inspirerende bijeenkomst met de mensen achter "Wijsheid in Organisaties". Altijd leuk om met mensen te praten die eenzelfde filosofie aanhangen en op eenzelfde manier tegen mensen aankijken. De korte termijn aanleiding voor het gesprek was invulling geven aan een themavond in september met het onderwerp "leidinggeven". Een onderwerp wat mij op de terugweg weer aan het denken heeft gezet.
Wat is voor mij nou "leidinggeven"? Ik heb daar veel verschillende invullingen van gezien. Wat spreekt mij aan hierin en waar heb ik altijd moeite mee gehad en gehouden? Laat ik voorop stellen dat niet elke situatie hetzelfde is, maar dat neemt niet weg dat elke leider een eigen grondhouding heeft; zijn favoriete manier van leiding geven. En daar heb ik mensen met name in crisistijden door de mand zien vallen.
In tijden van economische bloei proberen veel leidinggevenden zich te onderscheiden door het geven van ruimte, verantwoordelijkheid en inspraak. Zij maken zich zo aantrekkelijk voor potentiële medewerkers. De reflex van veel managers in crisistijden is echter het aantrekken van de teugels, het installeren van een commandostructuur en het omhoog brengen van de verantwoordelijkheid in de organisatie. Daarmee het probleem naar zich toe trekkend. Veel mensen denken ook dat het zo hoort. Situationeel leiderschap en in geval van crisis moet de leider zijn spierballen laten zien en moeilijke en impopulaire keuzes maken. Hoge bomen vangen veel wind immers.
En daar heb ik nu zo moeite mee. Denkt hij nou echt dat in zijn eentje meer weet dan alle mensen in de organisatie samen? Is het alleen zijn probleem, of is het een uitdaging voor iedereen in de organisatie. Na de achterliggende oorzaak kan ik alleen maar gissen. Durft hij zich niet kwetsbaar op te stellen, of is hij bang dat de paniek uitbreekt als bekend wordt hoe de organisatie ervoor staat? Of komt zijn werkelijk mensbeeld in deze tijden naar voren en ziet hij zijn kans schoon om eindelijk zijn ideeën door te drukken?
Voor mij zijn de echte leiders in deze tijd juist degene die vasthouden aan het uitgangspunt van het betrekken van mensen bij de organisatie, het nog sterker geven van verantwoordelijkheid en nog meer tijd steken in het coachen. Deze echte leider is iemand die ervoor zorgt dat de organisatie steeds beter gaat functioneren door mensen te betrekken en ruimte te geven om ideeën in de praktijk te brengen; in goede en met name in slechte tijden. Die leider luistert naar zijn omgeving en weet op basis van die informatie de juiste toon en prioriteiten te zetten. Die leider coached zijn mensen bij het maken van de juiste keuzes. Die echte leiders geven het voorbeeld en zorgen ervoor dat de mensen in de organisatie hun werk optimaal kunnen doen. En het mooie is dat hierdoor mensen nog meer naar elkaar toe groeien, de band sterker wordt en de eventuele moeilijke keuzes door allen gedragen worden.
Wat is voor mij nou "leidinggeven"? Ik heb daar veel verschillende invullingen van gezien. Wat spreekt mij aan hierin en waar heb ik altijd moeite mee gehad en gehouden? Laat ik voorop stellen dat niet elke situatie hetzelfde is, maar dat neemt niet weg dat elke leider een eigen grondhouding heeft; zijn favoriete manier van leiding geven. En daar heb ik mensen met name in crisistijden door de mand zien vallen.
In tijden van economische bloei proberen veel leidinggevenden zich te onderscheiden door het geven van ruimte, verantwoordelijkheid en inspraak. Zij maken zich zo aantrekkelijk voor potentiële medewerkers. De reflex van veel managers in crisistijden is echter het aantrekken van de teugels, het installeren van een commandostructuur en het omhoog brengen van de verantwoordelijkheid in de organisatie. Daarmee het probleem naar zich toe trekkend. Veel mensen denken ook dat het zo hoort. Situationeel leiderschap en in geval van crisis moet de leider zijn spierballen laten zien en moeilijke en impopulaire keuzes maken. Hoge bomen vangen veel wind immers.
En daar heb ik nu zo moeite mee. Denkt hij nou echt dat in zijn eentje meer weet dan alle mensen in de organisatie samen? Is het alleen zijn probleem, of is het een uitdaging voor iedereen in de organisatie. Na de achterliggende oorzaak kan ik alleen maar gissen. Durft hij zich niet kwetsbaar op te stellen, of is hij bang dat de paniek uitbreekt als bekend wordt hoe de organisatie ervoor staat? Of komt zijn werkelijk mensbeeld in deze tijden naar voren en ziet hij zijn kans schoon om eindelijk zijn ideeën door te drukken?
Voor mij zijn de echte leiders in deze tijd juist degene die vasthouden aan het uitgangspunt van het betrekken van mensen bij de organisatie, het nog sterker geven van verantwoordelijkheid en nog meer tijd steken in het coachen. Deze echte leider is iemand die ervoor zorgt dat de organisatie steeds beter gaat functioneren door mensen te betrekken en ruimte te geven om ideeën in de praktijk te brengen; in goede en met name in slechte tijden. Die leider luistert naar zijn omgeving en weet op basis van die informatie de juiste toon en prioriteiten te zetten. Die leider coached zijn mensen bij het maken van de juiste keuzes. Die echte leiders geven het voorbeeld en zorgen ervoor dat de mensen in de organisatie hun werk optimaal kunnen doen. En het mooie is dat hierdoor mensen nog meer naar elkaar toe groeien, de band sterker wordt en de eventuele moeilijke keuzes door allen gedragen worden.